Κέντρο
      Βυζαντινών
  Ερευνών
Αριστοτέλειο
 Πανεπιστήμιο
  Θεσσαλονίκης

                                        

 

 

" Κατάλογοι των αγιολογικών χειρογράφων των Βιβλιοθηκών του Αγίου Όρους "

Επιστ. Υπεύθυνος : Συμεών Πασχαλίδης, Αν. Καθηγητής Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας Α.Π.Θ.

Το Πρόγραμμα αυτό αποσκοπεί, μέσω επιτοπίων επισκέψεων στις Βιβλιοθήκες των Μονών του Αγίου Όρους και διεξοδικής έρευνας σε μικροφωτογραφημένους κώδικες του Τμήματος Χειρογράφων του Πατριαρχικού Ιδρύματος Πατερικών Μελετών στη Θεσσαλονίκη και της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου, σε μία αναλυτική καταλογογράφηση όλων των αγιολογικών κωδίκων, βυζαντινών αλλά και μεταβυζαντινών, και στη σύνταξη επιστημονικών Καταλόγων, κατά το πρότυπο των σχετικών Καταλόγων βυζαντινών αγιολογικών χειρογράφων Δημοσίων και μοναστηριακών Βιβλιοθηκών της Ευρώπης, που έχουν δημοσιευθεί από τους Βολλανδιστές και άλλους επιστήμονες, κυρίως στη σειρά Subsidia Hagiographica.
Η στοχοθεσία αλλά και η σημασία του εν λόγω ερευνητικού προγράμματος, που σε πρώτο στάδιο πρόκειται να περιλάβει τη σύνταξη Καταλόγων αγιολογικών χειρογράφων για τις Βιβλιοθήκες των ιερών Μονών Παντοκράτορος, Ξενοφώντος και Ξηροποτάμου, καθίσταται προφανής, εξαιτίας της πλημμελούς παλαιογραφικής περιγραφής της πλειονότητας των αγιορειτικών χειρογράφων στο δίτομο Κατάλογο του Σπ. Λάμπρου και της μη συμπεριλήψεως στους εκδοθέντες Καταλόγους ενός σημαντικότατου αριθμού νεότερων αλλά αρκετά συχνά και παλαιότερων χειρογράφων που χρονολογούνται στη βυζαντινή περίοδο. Στο εν λόγω Πρόγραμμα πρόκειται να απασχοληθούν ως επιστημονικοί συνεργάτες του Τμήματος Βυζαντινής Θεολογίας οι Δημοσθένης Κακλαμάνος, υποψήφιος διδάκτορας Θεολογίας, και η κ. Ιωάννα Ζαΐρη, θεολόγος, βιβλιοθηκονόμος.
Κατά την τρέχουσα περίοδο το Πρόγραμμα έχει προχωρήσει στην ολοκλήρωση ενός καταλόγου αγιολογικών χειρογράφων, αυτών της Μονής Παντοκράτορος, καταγεγραμμένων και ακατάγραφων. Υπολείπεται μία τελευταία in situ εξέταση κάποιων κωδίκων, κυρίως από τους ακαταλογογράφητους. Συγχρόνως έχει προχωρήσει αρκετά η έρευνα σε ένα δεύτερο κατάλογο, για τους αγιολογικούς κώδικες της Μονής Ξενοφώντος. Πιστεύεται ότι ώς το τέλος του έτους θα κατατεθεί προς δημοσίευση –στο περιοδικό ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ– ο πρώτος κατάλογος.
Το Πρόγραμμα βρίσκεται σε εξέλιξη και συνεχίζεται.

 

 

                  © Copyright 2011 Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών, Α.Π.Θ.